ŠΞЙĆǾŘ
مردی از دنیای مجازی
| ||
|
فلونسال 1938 پلانک در شرکت «دوپونت» آمریکا، مادهای پلی مری به نام پلی تترافلوئوراتیلن را کشف و با نام تجاری "تفلون" معرفی کرد. نوعی پوشش نچسب که هم مقاومت حرارتی بالا و هم مقاومت شیمیایی خوبی در مقابل اسیدها و بازها داشت. از آنجا که بین تمام پوششهای موجود، تفلون از بالاترین ضریب نچسبی برخوردار بود، از آن در تولید ظروف استفاده شد. هر چند که این موضوع مهم است، اما برای پخت و پز کافی نیست.![]() از آن زمان تا کنون بحثهای زیادی مطرح شد که آیا مواد تفلونی عوارضی برای سلامتی انسان دارند یا خیر؟ وجود فلز کادمیوم در ظروف تفلونی نیز از موضوعات بحث برانگیز دیگر بود. دكتر سید علی كشاورز، متخصص تغذیه و رژیم درمانی و مدیر گروه تغذیه و بیوشیمی دانشگاه علوم پزشكی تهران، در اینباره میگوید: «معمولا در تهیه ظروف تفلون از كادمیوم استفاده میشود كه از فلزات سنگین است، مخصوصا در ظروفی که استاندارد نباشند، میزان این فلز بیشتر است. این ماده به مرور وارد غذا میشود و احتمال سرطان، كوتاهی قد و ضایعات پوستی را افزایش میدهد. همچنین در ساخت هموگلوبین دخالت میكند و باعث كمخونی می شود. از آنجا که احتمال ورود کادمیوم به بدن از طریق ظروف تفلونی که هنگام پخت و پز آسیب دیدهاند (کشیدن قاشق یا شستن غلط)، بیشتر است، بنابراین تاکید میشود از ظروفی که تفلون آنها کاملا سالم است، استفاده شود.» ظروف روییدکتر کشاورز درباره ظروف رویی می گوید : «بر خلاف تصور عموم، ظروف رویی از آلومینیوم ساخته میشوند و عوارض حاصل از این ظروف، ناشی از فلز آلومینیوم است، عوارضی مثل یبوست، اختلالات گوارشی، پوكی استخوان و آلزایمر. لذا نباید در این ظروف غذا پخت و مواد غذایی ترش اسیدی و شور را نگهداری کرد.»علاوه بر عوارض یاد شده برخی تحقیقات داخلی کمخونی شدید، راشیتیسم و ایجاد یونهای آزاد و انتقال شان به بدن را از دیگر عوارض این ماده میدانند که این مشکل با مدت زمان پخت غذا و نوع غذای مصرفی در این ظروف مثل سركه، آب لیمو و آب غوره تشدید میشود. پیرکسظروف پیرکس از انواع بلور با نوعی عملیات حرارتی تنشزدایی (دمای 620 تا 630 درجه سانتیگراد) و با افزودن نوعی ماده با نام تجاری «بوراكس» به مواد اولیه تولید میشوند. دکتر کشاورز، استفاده از این ظروف را بهتر از بقیه میداند، زیرا تقریبا تمام انواع غذاها را میتوان در آنها درست کرد و مواد اسیدی یا بازی، روی آنها تاثیری ندارند، اما باید به این نکته دقت کنیم که پیرکس، حرارت را به خوبی، ولی بهطور غیر یكنواخت منتقل میكند. بنابراین باید دقت کرد که این ظروف با المنتهای برقی و حرارت بسیار زیاد بهصورت مستقیم تماس نداشته باشند، بلكه در مایكروویو و یا اجاق گاز به شكل غیر مستقیم حرارت ببینند.![]() استیلظروف استیل از ترکیب آهن و فلزات ساخته میشوند.متخصصان تغذیه از جمله دکتر کشاورز، ظروف استیل را از ظروف مناسب برای پخت و پز معرفی میکند و تنها نکتهای را که در مورد آنها هشدار میدهند، پرهیز از نگهداری طولانی مدت غذاهای اسیدی و نمکی در این ظروف است. با این همه، خانم های خانهدار، به دلیل اینکه این ظروف غذا را زود میسوزانند، آنها را برای آشپزی مناسب نمیدانند. سفالقدیمیترین ظروف سفالی مربوط به هزاره دهم پیش از میلاد و از محدوده بین النهرین است، اما قدیمیترین ظرف سفال ایرانی مربوط به 8 هزار سال پیش از میلاد است. ظروف سفالی امروزه به دو شکل سنتی سفال و سرامیك در ایران استفاده میشود. سفالی كه لعاب میخورد و مجددا پخته میشود، به سرامیك تبدیل می شود.دکتر کشاورز ضمن اشاره به عوارض ناشی از ظروف سفالی لعابدار گفت: «این لعابها به دلیل دارا بودن فلز کادمیوم و سرب، برای پخت و پز مناسب نیستند.» قابلمههای مسیهر چند که مدیر گروه تغذیه دانشگاه تهران از کاربرد کم ظروف مسی در کشور میگوید، اما برخی تحقیقات داخلی، چندین مورد بیماری ذخیرهای مس در كبد را گزارش کرده اند که آن را مربوط به ظروف مسی می دانند.![]() دكتر خداداد، فوقتخصص بیماریهای گوارشی و كبدی میگوید: «عمدهترین علت بروز این بیماری، استفاده از ظروف مسی برای پختن غذا یا داغ كردن شیر یا انتقال شیر در این نوع ظروف است. این ظروف باعث اضافهشدن مس در غذای روزانه افراد میشوند و این مس اضافی در كبد ذخیره میشود و باعث از كار افتادن كبد و در نهایت مرگ شخص میشود.» دکتر کشاورز در ادامه این بحث افزود: «مس با غذاهای اسیدی واكنش میدهد. اگر ظروف مسی با لایهای از یك فلز دیگر مثل قلع یا فولاد ضدزنگ یا نیكل پوشانده شوند، از ورود مس به غذا جلوگیری می شود و از عوارض افزایش غلظت مس در خون (تهوع، استفراغ و اسهال) کاسته خواهد شد.» چدنچدن رسانای حرارتی ضعیفی به شمار میرود، اما با این وجود بر اساس اظهارات دکتر کشاورز، چدن حرارت را در خود نگه داشته و آن را به طور یکنواخت پخش میکند.وی در ادامه میافزاید: «در هنگام پخت و پز مقداری از مواد ظروف چدنی ممکن است وارد غذا شوند. البته این مواد از قابلمه جدا نمیشوند، بلکه مواد غذایی هنگام پختن در مجاورت با قابلمه، خواص آن مواد را به خود میگیرند.» استفاده بیش از حد از این ظروف توصیه نمیشود. چدن میتواند بر مواد غذایی تاثیر بگذارد، مگر اینکه قبل از پخت و پز، تمام سطح داخلی آن با کمی روغن چرب شود و ظرف به مدت دو ساعت در فر یا روی اجاق قرار بگیرد. دکتر کشاورز میگوید: «فقط اگر این ظروف لعاب استیل داشته باشند، مشکلی ایجاد نمیکنند.» افسانه بهرامی هفته نامه سلامت ظروف یك بار مصرف:در هنگام استفاده از ظروف یك بار مصرف باید به علامت اختصاری كه در كف ظرف حك شده است، توجه كرد:استفاده از ظروف پلی اتیلنی (PE) و پروپیلینی(PP) كه به رنگ سفید می باشند و عمدتا برای بسته بندی و نگهداری محصولات لبنی، روغن و سركه به كار می روند، برای مواد غذایی گرم و مرطوب بلامانع است. استفاده از ظروف پلی استایرنی فوم دار (EPS) و ظروف پلی استایرنی سفید رنگ (HIPS) برای مواد غذایی گرم و مرطوب مشكلی ایجاد نمی كند، ولی برای نگهداری مواد غذایی داغ مثلا با دمای 140 درجه ی سانتیگراد نامناسب است. استفاده از ظروف پلی استایرنی شفاف(GPPS) تنها برای نوشیدنی های سرد مناسب است و برای مواد غذایی داغ مثل چای و قهوه مناسب نمی باشد. گیتی بهدادی پور- کارشناس تغذیه ظرف شفاف بهعلاوه ی غذای داغ مساوی است با سرطاناگر به هشدارهای كارشناسان در مورد ظروف یك بار مصرف دقت كنیم، متوجه میشویم كه فصل مشترك تمام این اطلاعیهها یك جمله است: ظروف یك بار مصرف بیرنگ و شفاف فقط برای غذاها و نوشیدنیهای سرد مناسب هستند و نباید برای نوشیدنیها و غذاهای داغ استفاده شوند. همچنین ظروف یك بار مصرف سفید رنگ و فوم دار برای مواد غذایی سرد، گرم و مرطوب مناسب هستند، ولی برای مواد غذایی داغ نباید استفاده شوند و استفاده از این ظروف مثلاً برای پیتزایی كه در دمای 140 درجه سانتیگراد طبخ میشود، توصیه نمیشود.استفاده نابجا از ظروف پلیاتیلن(پلاستیکی) موجب آزاد شدن مواد آلی و تركیبات شیمیایی موجود در دیواره ظروف و ورود آنها به داخل مواد غذایی میشود كه مصرف آنها برای سلامتی مضر است و ممكن است مشكلات گوارشی و حتی بروز برخی بدخیمیها در افراد را به دنبال داشته باشد. خسروی، كارشناس بهداشت محیط در این زمینه میگوید: «در ساخت ظروف یك بار مصرف، به منظور جلوگیری از شكنندگی ظروف، از مواد پلاستیكی لایزر استفاده میشود. بنابراین اگر در درون این ظروف آب جوش یا غذای داغ مانند آش ریخته شود، این مواد حل شده، وارد بدن میشوند و به دلیل داشتن تركیبات خاص منجر به بروز سرطانهای مختلف میشود. این خاصیت به خصوص در مورد ظروف یك بار مصرف شفاف كه درصد بالاتری از مواد سرطانزا را دارا هستند و در جامعه كاربرد بیشتری هم دارند، بسیار حائز اهمیت است.» اما نكته مهم دیگر در استفاده از ظروف یك بار مصرف به نوع رنگی این ظروف مربوط میشود كه استفاده از آنها احتیاط بیشتری را میطلبد، چرا كه اصولاً جنس یك بار مصرفها به گونهای است كه توانایی نگهداری رنگ را ندارند و هنگام تماس با چای یا غذای داغ رنگ حل میشود و یك لایه از آن همراه غذا یا چای میل میشود. اما از آنجایی كه خوردن رنگ در هیچ شرایطی توصیه نمیشود، اگر در میهمانی خود قصد استفاده از تكنولوژیهای نوین را دارید، لطفاً به این بهانه رنگ به خورد خلایق ندهید! پیام های بهداشتی مهم درباره پلاستیک!
*از ظروف پلاستیکی در مایکروویو استفاده نکنید. |
|
[قالب وبلاگ : تمزها] [Weblog Themes By : themzha.com] |